على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3276

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تازى - سرشت و طبيعت و مونه و خوى و نهاد و طبع . و حالت آراستگى و ترتيب و نهاد بدنى . و كيفيت و چگونگى كه از آموختن چيزها بهم رسد . و مزاج گرفتن : نيك آميخته شدن . و مزاج شريف : چگونگى حالت بدن با شرافت و احوال با شرافت . و مزاج گوهران : چهار عنصر . و مزاج ناخوش : ناقه و عليل و بيمار . و تيز مزاج : تندخوى و بيصبر و بىتحمل . و محرورى مزاج : تند خوى . و مستقيم المزاج : ملايم و خوش‌خوى . و راست و درست . مزاج‌دار ( mez j - d r ) ص . پ . متكبر و مغرور و خودبين و خودپسند . مزاج‌دان ( mez j - d n ) ص . پ . دمساز و سازدار . و آگاه بخوى و طبيعت . مزاج‌گو ( mez j - gu ) و مزاج گوى ( mez j - guy ) ( واو مجهول ) ص . پ . خوش‌آمدگوى . مزاجگير ( mez j - gir ) ص . پ . پسنديده و شايسته . و مناسب مزاج و موافق طبع . مزاجى ( mez ji ) ص . پ . هر چيز منسوب بمزاج و طبيعت . مزاح ( mez h ) م . ع . مازحه ممازحة و مزاحا : لاغ كرد با او و همديگر را لاغ كردند . مزاح ( mez h ) ا . پ . مأخوذ از تازى - لاغ و شوخى و ريشخند و خوش‌طبعى و گنگل و جركنت و گواژه . مزاح ( moz h ) م . ع . مزح مزحا و مزاحا و مزاحة ( از باب فتح ) : لاغ كرد و شوخى نمود . مزاح ( mazz h ) ص . ع . بسيار لاغ‌كننده . مزاحة ( moz hat ) م . ع . مزح مزاحا و مزاحة . ر . مزاح . مزاحرة ( moz harat ) م . ع . زاحره مزاحرة و زحارا : دشمنى كرد با او . مزاحف ( m z hef ) ع . ج . مزحف . مزاحف ( moz haf ) ص . ع . شعر مزاحف : شعرى كه در وى زحاف واقع شود يعنى يك حرف از ميان بيفتد و آن دو حرف بهم نزديك شوند . مزاحكه ( moz hakat ) م . ع . زاحكه عن نفسه مزاحكة : دور گردانيد او را از خود . مزاحم ( moz hem ) ص . ع . انبوهىكننده و تنگىكننده . مزاحم ( moz hem ) ا . ع . از اعلام است . و ابو مزاحم : فيل . و گاوى كه هر دو شاخ وى شكسته باشد . و نام شخصى از حكام ترك كه اول كسى است كه با تازيان جنك كرد . مزاحم ( moz hem ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رنج رساننده و آزار دهنده و زحمت رساننده . و معارض و مانع و بازدارنده . و تنگى كننده . و مزاحم شدن : آزار رسانيدن و تصديع دادن . و زحمت دادن . مزاحمة ( moz hamat ) م . ع . زاحمه مزاحمة و زحاما : رفع كرد آن را . و نيز مزاحمة : انبوهى كردن مر همديگر را . و فزودن و نزديك شدن . يق : زاحم على الخمسين يعنى نزديك به پنجاه رسيد . مزاحمت ( moz hamat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ممانعت و تعرض و معارضه و بازداشتگى و زحمت و تصديع و آزردگى . و انبوهى و فشار بر يكديگر . و مزاحمت دادن : تصديع دادن و زحمت دادن . و از تنگى جاى بر يكديگر فشار وارد آوردن . مزاخرة ( moz xarat ) م . ع . زاخره مزاخرة و زخارا . نبرد كرد با او در فخر . مزاد ( maz d ) ا . پ . مأخوذ از تازى - افزون‌كردگى قيمت چيزى . و مزاد كردن : بر قيمت چيزى افزودن . مزاد ( maz d ) ا . پ . نوعى از بازى شبيه ببازى خربازان . مزاد ( maz d ) ع . ج . مزادة . مزاد ( moz d ) ص . پ . مأخوذ از تازى - افزون شده . مزادة ( maz dat ) ا . ع . توشه‌دان فراخ و يا هر توشه‌دانى . ج : مزاد و مزائد و مزاود . و آبدست‌دان و آفتابه . مزار ( maz r ) ا . ع . جاى زيارت كردن . مزار ( maz r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گور و قبر و مرقد و قبرستان . مزار ( maz r ) و مزارة ( maz rat ) م . ع . زار زورا و زوارا و زوارة و زيارة و مزارا و مزارة . ر . زوار . مزارة ( moz rrat ) م . ع . يكديگر را گزيدن . مزارستان ( maz r - est n ) ا . پ . گورستان و قبرستان . مزارسنك ( maz r - sang ) ا . پ . سنك قبر . مزارع ( maz re ' ) ع . ج . مزرعة ( mazra'at ) و ( mazre'at ) و ( mazro'at ) مزارع ( maz re ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مزرعه‌ها و كشتزارها . مزارع ( moz re ' ) ا . پ . مأخوذ